Τα Μοναστήρια αυτά μερικά από τα οποία ήσαν σταυροπηγιακά είναι Τσακώνικα Πραστιώτικα Μοναστήρια γιατί ανήκουν στην καταργηθείσα Επισκοπή Ρέοντος Πραστού. Η Επισκοπή αυτή προτού καταργηθεί προήχθη σε Μητρόπολη Κυνουρίας. Περί του τελευταίου Μητροπολίτη Κυνουρίας βλέπε σε σχετικό ιστότοπο στο παρακάτω σύνδεσμο:

Για την εκκλησιαστική ιστορία της Τσακωνιάς και της Κυνουρίας μπορείτε να διαβάστε το σύγγραμα του σεβασμ. Μητροπολίτης Μαντινείας & Κυνουρίας κ.κ. Αλεξάνδρου: Μητρ. Μαντινείας και Κυνουρίας Αλεξάνδρου, Ιστορία της Ιεράς Μητροπόλεως Μαντινείας και Κυνουρίας, Αθήναι 2000

Το αρχαιότερο μοναστικό κέντρο της Τσακωνιάς, εδώ κτυπά η καρδιά της. Από τα αξιολογότερα της Κυνουρίας. Είναι δίπλα ακριβώς στο δρόμο Αγίου Ανδρέα - Πραστού φτάνει κανείς εύκολα με κάθε μέσο σε μισή ώρα από τον Αγιο Ανδρέα. Λίγο πριν την Ι.Μ. στο 9ο km υπάρχει στο χείλος της οδού τούρκικη βρύση με τσιμέντινες επιδιορθώσεις και κάτω δεξιά, στο ρέμα, διακρίνονται μέσα από αγριόκλαρα ερείπια.

Πρόκειται για την παλιά Ι.Μ., την κάτω Παναγία, όπως τη λένε, κτίσμα του ΙΒ΄ αιώνα. Διακρίνονται λείψανα από άγνωστη καταστροφή κατά το 1460. Εδώ ήταν η Αγία Εικόνα της Παναγίας Αρτοκωστάς, κατά την παράδοση έργο του Ευαγγελιστή Λουκά με αφιερώσεις πάνω στην ασημένια επένδυσή της του Ιωάννη Καντακουζηνού 1380, του προτελευταίου αυτοκράτορα της Βασιλεύουσας Ιωάννη Η΄ Παλαιολόγου 1424, άλλες Βενετσιάνικες από το 1450 και μετά. Μη γυρέψει ο προσκυνητής να την ασπαστεί. Είναι από εκείνα τα χρόνια στην Ιταλία, καρπός "ευγενών" πράξεων των Ευρωπαίων Χριστιανών.

Στη συνέχεια δέκα λεπτά δρόμο και μπροστά μας μια βαθυπράσινη πλαγιά και ανάμεσα στα ψηλόκορφα κυπαρίσσια προβάλλει η Ι. Μ. κάτασπρη με την κόκκινη κεραμοσκεπή. Μεγάλη, επιβλητική, θυμίζει ολοκληρωμένο μοναστικό συγκρότημα. Περιβάλλεται γύρωθεν από διάφορα συνεχόμενα κτίσματα ανώγια και κατώγια με πυργίσκους, χαγιάτια που προσκυνούν στο κέντρο, στο καθολικό. Σταυροειδής ναός με τρούλο. Τον αγκαλιάζουν η κληματαριά, γλάστρες, παρτέρια, εύοσμα άνθη κομμάτι παραδείσου η αυλή. Τέμπλο απλό με άριστης τέχνης εικόνες. Τοιχογραφίες πρόσφατες. Στο Ιερό, κειμήλια και Λείψανα. Λείπει η Μεγάλη Κυρία Θεοτόκος, η Αρτοκωστά. Μέσα και έξω της Ι. Μ., στο δάπεδο του Ιερού Ναού υπάρχουν πολλές εντοιχισμένες επιγραφές που πληροφορούν τον ειδικό για το παρελθόν. Η Βιβλιοθήκη, τα σπουδαία έγγραφα και τα πατριαρχικά σιγίλια του ΙΗ΄ αιώνα και εξής ικανοποιούν την περιέργεια. Μια συνοπτική ιστορική μνεία για τον βιαστικό επισκέπτη: ΙΒ΄ αιώνα ιδρύεται η κάτω Παναγία. 1617 ιδρύεται η νέα μονή. 1727 ανακαινίζονται πύργος και κελιά. 1826 πυρπολείται από τον Ιμπραήμ, καταστρέφεται. 1865 αναγείρεται το υπάρχον καθολικό από Λενιδιώτες μαστόρους. Από το 1982 είναι γυναικεία μονή. Το νοικοκυρεμένο και άψογο μοναστήρι της Αρτοκωστάς, οι φιλόξενες μοναχές, το δροσερό περιβάλλον και το κρυσταλλικό νερό της πηγής προσφέρουν πραγματική ανακούφιση στον κουρασμένο επισκέπτη και χαρίζουν ένα αξέχαστο προσκύνημα. Τηλ. 2755031250.

Ανατολικά του Αγίου Ανδρέα σ΄ απόσταση 1.5 km διακρίνεται ο πύργος του Μετοχιού της Παναγίας Ορθοκωστάς. Πρόσβαση εύκολη, περίπατος. Υπάρχουν κτίσματα παλιά, μερικά από τα οποία διατηρούν ακέραια την αρχική του μορφή. Αλλα είναι ερείπια κι άλλα επισκευασμένα που αποτελούν σύγχρονη κατοικία. Το κατανυκτικότατο ναΐδριο του Ευαγγελισμού, μικρό, γεμάτο μαυρισμένες τοιχογραφίες, ιδανικός χώρος για παράκληση στην Παναγία για αλάφρωμα και αναγέννηση ψυχής. Ο ανεπανάληπτος πύργος ψηλόκορφος, αγέραστος με τη μικρή σιδερένια πόρτα, τις πολεμίστρες, τις καταχύστρες, τα παράθυρά του δεσπόζει σ΄ όλη την περιοχή. Όλα οδηγούν σε βενετσιάνικες εποχές. Εντοιχισμένες επιγραφές πληροφορούν ότι ανεκαινίσθησαν η μονή και ο πύργος κατά το 1714/5 από τον ηγούμενο Ησαΐα, μια δραστήρια μορφή. Αναπαυτικό μέρος μ' ελιές και μικρό δασάκι κυπαρισσιών στην αυλή περιμένει τις ευλαβικές ψυχές. Τον χειμωνιάτικο καιρό είναι εδώ οι μοναχές της Ι.Μ. Αρτοκωστάς. Τηλ. 0755- 31269.

Για περισσότερες λεπτομέρειες για την Είκόνα της Αρτωκοστάς κάνετε κλικ εδώ

Τα Μοναστήρια αυτά μερικά από τα οποία ήσαν σταυροπηγιακά είναι Τσακώνικα Πραστιώτικα Μοναστήρια γιατί ανήκουν στην καταργηθείσα Επισκοπή Ρέοντος Πραστού. Η Επισκοπή αυτή προτού καταργηθεί προήχθη σε Μητρόπολη Κυνουρίας. Περί του τελευταίου Μητροπολίτη Κυνουρίας βλέπε σε σχετικό ιστότοπο στο παρακάτω σύνδεσμο:

Για την εκκλησιαστική ιστορία της Τσακωνιάς και της Κυνουρίας μπορείτε να διαβάστε το σύγγραμα του σεβασμ. Μητροπολίτης Μαντινείας & Κυνουρίας κ.κ. Αλεξάνδρου: Μητρ. Μαντινείας και Κυνουρίας Αλεξάνδρου, Ιστορία της Ιεράς Μητροπόλεως Μαντινείας και Κυνουρίας, Αθήναι 2000

Σε μια απότομη στροφή του ασφαλτόδρομου από το Λενίδι προς τον Κοσμά και γύρω στο 17ο χμ, μεσ' απ' τη ρεματιά ανοίγει ο ουρανός και ξεπροβάλει αετοφωλιά η Παναγία η Έλωνα. Κάτασπρη μέσα στον κοκκινωπό, σπηλαιώδη, πανύψηλο βράχο προκαλεί δέος και θαυμασμό. Εύκολα με το αυτοκίνητο πλησιάζουμε την εξώπορτα, δύσκολα όμως και με προσοχή κατεβαίνουμε το λαξευμένο στο βράχο δρόμο με τα πολλά σκαλιά. Μας υποδέχονται κτίσματα αριστερά και δεξιά παλαιά, καλοσυντηρημένα, νοικοκυρεμένα. Μπροστά μας το καθολικό, μικρή βασιλική χωρίς τοιχογραφίες μα γεμάτη με κάθε λογής καντήλια αφιερώματα πονεμένων ψυχών στην πάνσεπτη εικόνα της Παναγίας. Τέμπλο ξυλόγλυπτο άριστης τέχνης. Στο Ιερό προθήκες με κειμήλια. Από το μικρό πλάτωμα προσφέρονται από ευλαβικά χέρια μονάζουσων καφές, λουκούμια και άγρια θέα Κυνουριάτικου βραχώδους τοπίου. Η ιστορία της Μονής χάνεται στα παλιά, βεβαιώνεται με γραπτές μαρτυρίες από το 1700 περίπου. Μοναδικό προσκύνημα της Νότιας Κυνουρίας και του Έλους της Σπάρτης, χαρίζει άφθονη την ευλογία της Παναγίας.

Τα Μοναστήρια αυτά μερικά από τα οποία ήσαν σταυροπηγιακά είναι Τσακώνικα Πραστιώτικα Μοναστήρια γιατί ανήκουν στην καταργηθείσα Επισκοπή Ρέοντος Πραστού. Η Επισκοπή αυτή προτού καταργηθεί προήχθη σε Μητρόπολη Κυνουρίας. Περί του τελευταίου Μητροπολίτη Κυνουρίας βλέπε σε σχετικό ιστότοπο στο παρακάτω σύνδεσμο:

Για την εκκλησιαστική ιστορία της Τσακωνιάς και της Κυνουρίας μπορείτε να διαβάστε το σύγγραμα του σεβασμ. Μητροπολίτης Μαντινείας & Κυνουρίας κ.κ. Αλεξάνδρου: Μητρ. Μαντινείας και Κυνουρίας Αλεξάνδρου, Ιστορία της Ιεράς Μητροπόλεως Μαντινείας και Κυνουρίας, Αθήναι 2000

Μοναστήρι που πρέπει να πήρε το όνομά του από το τσακώνικο: Σύντζα = Συκιά. Γαντζωμένο στους κοκκινόβραχους νοτιοδυτικά του Λεωνιδίου φαίνεται απλησίαστο. Μιάμιση ώρα με τα πόδια, πολύ πιο γρήγορα με το αυτοκίνητο, αλλά θα βγει αγκομαχώντας. Αξίζει όμως την θυσία. Ανάμεσα στους θεόρατος βράχους θα δει ο επισκέπτης τα κάτασπρα κελιά, το σταυρεπίστεγο καθολικό με το σκαλιστό τέμπλο και τις άγιες εικόνες του 1650. Θα του δείξουν το σπόνδυλο του κροκόδειλου στη βιβλιοθήκη και βέβαια από εκεί ψηλά το Λενίδι, μοναδική θέα. Οι πρώτες γραπτές μαρτυρίες για την ιστορία της μονής χρονολογούνται από το 1628 και εξής. Σήμερα είναι γυναικεία μονή. Τις μοναχές θα τις βρούμε σχεδόν πάντα στο μετόχι της Ι.Μ. τον Αγιο Χαράλαμπο, λίγο έξω από το Λεωνίδιο στο δρόμο προς τη μονή.

Τα Μοναστήρια αυτά μερικά από τα οποία ήσαν σταυροπηγιακά είναι Τσακώνικα Πραστιώτικα Μοναστήρια γιατί ανήκουν στην καταργηθείσα Επισκοπή Ρέοντος Πραστού. Η Επισκοπή αυτή προτού καταργηθεί προήχθη σε Μητρόπολη Κυνουρίας. Περί του τελευταίου Μητροπολίτη Κυνουρίας βλέπε σε σχετικό ιστότοπο στο παρακάτω σύνδεσμο:

Για την εκκλησιαστική ιστορία της Τσακωνιάς και της Κυνουρίας μπορείτε να διαβάστε το σύγγραμα του σεβασμ. Μητροπολίτης Μαντινείας & Κυνουρίας κ.κ. Αλεξάνδρου: Μητρ. Μαντινείας και Κυνουρίας Αλεξάνδρου, Ιστορία της Ιεράς Μητροπόλεως Μαντινείας και Κυνουρίας, Αθήναι 2000

Το μοναστήρι αυτό θυμίζει Αγιον Όρος όχι τόσο με την ονομασία του (έχει την ίδια με την πρωτεύουσα της Αθωνικής Πολιτείας) όσο από την μορφή του. Από τον αυτοκινητόδρομο μετά την Ορθοκωστά φαίνεται αναπαυμένο ψηλά σε κοντινή ρεματιά του μεσαιωνικού κάστρου του Οριόντα. Συνηθισμένο Κυνουριάτικο τοπίο. Βαθυπράσινα χαμόκλαδα, ρεματιές, βράχοι, εδώ κι εκεί ισοτοπιές και εγκαταλελειμμένοι αγροί. Διατηρεί στο μεγαλύτερο μέρος την αρχική μορφή. Εκτός από την νότια πλευρά που ξανοίγεται μέχρι μακριά στον Πάρνωνα, περιβάλλεται από κελιά και άλλους βοηθητικούς χώρους σκεπασμένου με σχιστόλιθους του Μαλεβού , τα χαγιάτια υποκλίνονται προς το καθολικό. Ανήκει στον τρίκογχο ή αγιορείτικο αρχιτεκτονικό τύπο Ναού. Μοναδικός στη μοναστηριακή Κυνουρία. Κατάγραφος από τοιχογραφίες του Γεωργίου Μόσχου 1638, μερικές φθαρμένες από υγρασία. Θαυμάσιο ξυλόγλυπτο τέμπλο, λεπτής τέχνης με κατανυκτικές εικόνες, και άγια λείψανα στο Ιερό. Στον ομφαλό ο καλά διατηρημένος δικέφαλος αετός, (1734) με τις σχετικές πληροφορίες για το φιλομαθή επισκέπτη. Σήμερα είναι ανδρώα Μονή ανοικτή σχεδόν όλο το χρόνο.

Ένα παλιό νοικοκυρεμένο μετόχι της Ι.Μ. Καρυάς στον Τυρό για εξυπηρέτηση των μοναχών και καλλιέργεια των κτημάτων της. Κάτασπρο, διώροφο κτίσμα με μια μακρόστενη βασιλική πρόσφατα επιδιορθωμένη. Γαλήνιος τόπος λίγο πιο πάνω και δυτικά του μέσα Τυρού με εύκολη πρόσβαση. Δυτικά, ζωσμένο σχεδόν από απροσπέλαστα βράχια ξανοίγουν μπροστά, ανατολικά ο αργολικός οι βουνοκορφές της Αργολίδας, οι Σπέτσες. Οι μοναχοί για λίγο καιρό βρίσκονται εδώ τον περισσότερο είναι στο μοναστήρι επάνω. (σημείωση Φ.Β.Μ.).

*Το παλαιό Μετόχι της Καρυάς βρισκόταν στο Άγιελήδι. Επί Δημαρχίας Αντωνίου Καρδαρά το 1864 κτίστηκε περικαλλής ναός του Αγίου Ιωάννου και μετατράπηκε σε ενοριακό ναό του αναπτυσσομένου τότε Λεωνιδίου. Τα κελιά μέχρι το 1970 φιλοξενούσαν απόρους μαθητές του Τυρού. Το ίδιο έγινε και με το λαμπρό αρχοντικό του Δημάρχου Αντωνίου Καρδαρά, δωρίθηκε στην φιλόπτωχο της Εκκλησίας και λειτούργησε μέχρι αρχές το 70 ως οικοτροφείο απόρων μαθητών, και εν συνεχεία ως νηπαιγωγείο.

Τα Μοναστήρια αυτά μερικά από τα οποία ήσαν σταυροπηγιακά είναι Τσακώνικα Πραστιώτικα Μοναστήρια γιατί ανήκουν στην καταργηθείσα Επισκοπή Ρέοντος Πραστού. Η Επισκοπή αυτή προτού καταργηθεί προήχθη σε Μητρόπολη Κυνουρίας. Περί του τελευταίου Μητροπολίτη Κυνουρίας βλέπε σε σχετικό ιστότοπο στο παρακάτω σύνδεσμο:

Για την εκκλησιαστική ιστορία της Τσακωνιάς και της Κυνουρίας μπορείτε να διαβάστε το σύγγραμα του σεβασμ. Μητροπολίτης Μαντινείας & Κυνουρίας κ.κ. Αλεξάνδρου: Μητρ. Μαντινείας και Κυνουρίας Αλεξάνδρου, Ιστορία της Ιεράς Μητροπόλεως Μαντινείας και Κυνουρίας, Αθήναι 2000

Ερχόμενος κανείς από Τυρό προς Αγ. Ανδρέα, αφήνοντας τη θάλασσα δεξιά του, φθάνει σε λίγο να βλέπει τα πρώτα σπίτια του χωριού. Εκεί στο χείμαρρο, δεξιά του, ο Τριόναρχος. Ερείπια ενός παλιού μετοχιού με το μικρό εκκλησάκι των Τριών Ιεραρχών. Ακριβώς αριστερά αφήνει την άσφαλτο ένας χωματόδρομος, για τον άγ. Γεώργιο Ενδύσσενας και για άλλα μέρη. Ανηφορικός, φιδίσιος, μόνο για ψηλά αυτοκίνητα, με πολλά παρακλάδια (Απαιτείται καλή ενημέρωση από πριν για να φθάσει κανείς στον προορισμό του). Δρόμος κοπιαστικός, (7) επτά km για τη Μονή, αποζημιώνει με μια μοναδική θέα όλου του Αργολικού από Ναύπλιο έως Σπέτσες, μπαλκόνι του Αργολικού και ζερβά με τον κάμπο της Θυρέας καθώς και των βουνοκορφών από άλλη σκοπιά. Το μοναστηράκι δύσκολα φαίνεται από μακριά. Είναι χωμένο για λόγους ασφαλείας μέσα σε ρεματιά. Θεόρατα πλατάνια του βαστούν ίσκιο και νεράκι της πηγής δροσίζει τον αποσταμένο. Ερείπια τα κελιά. Ο Ναός επισκευασμένος με δίρρυχτη κεραμοσκεπή και κόγχη στο Ιερό, ό,τι αρχαίο απέμεινε. Πρέπει να ήταν σταυρεπίστεγος με τρούλο. Γραπτές μαρτυρίες υπάρχουν από το 1792 μέχρι το 1833 οπότε και διαλύεται. Παρέμεινε όμως για τους ντόπιους σαν χώρος μοναδικής αναψυχής και γι΄ αυτό πολύ αγαπητός.

Τα Μοναστήρια αυτά μερικά από τα οποία ήσαν σταυροπηγιακά είναι Τσακώνικα Πραστιώτικα Μοναστήρια γιατί ανήκουν στην καταργηθείσα Επισκοπή Ρέοντος Πραστού. Η Επισκοπή αυτή προτού καταργηθεί προήχθη σε Μητρόπολη Κυνουρίας. Περί του τελευταίου Μητροπολίτη Κυνουρίας βλέπε σε σχετικό ιστότοπο στο παρακάτω σύνδεσμο:

Για την εκκλησιαστική ιστορία της Τσακωνιάς και της Κυνουρίας μπορείτε να διαβάστε το σύγγραμα του σεβασμ. Μητροπολίτης Μαντινείας & Κυνουρίας κ.κ. Αλεξάνδρου: Μητρ. Μαντινείας και Κυνουρίας Αλεξάνδρου, Ιστορία της Ιεράς Μητροπόλεως Μαντινείας και Κυνουρίας, Αθήναι 2000

Έγκλειστο μεσ΄ το Θεόρατο βράχο θα δει από τον δρόμο Αγ. Ανδρέα - Πραστού μέσω Φούσκας ο οδοιπόρος τον πάλλευκο Ι.Ν. του Αγ. Ιωάννη του Προδρόμου και το παρακείμενο σπίτι- κελί. Από οδικό παρακλάδι φθάνει με τροχοφόρο στο προαύλιο του ασκηταριού. Τα κτίσματα εξωτερικά επιδιορθωμένα. Ο Ι. Ναός διατηρεί τοιχογραφίες καλής τεχνικής που ακολουθεί την Κρητική Τεχνοτροπία, αρχές του ΙΗ΄ αιώνα. Οι ιστορικές μνείες χάνονται στο παρελθόν γραπτές από το 1700 και εξής ακολουθεί η ακμή και η παρακμή- διάλυση του 1834. Για περισσότερες πληροφορίες Ι. Μ. Ορθοκωστάς τηλ. 0755-31250.

Τα Μοναστήρια αυτά μερικά από τα οποία ήσαν σταυροπηγιακά είναι Τσακώνικα Πραστιώτικα Μοναστήρια γιατί ανήκουν στην καταργηθείσα Επισκοπή Ρέοντος Πραστού. Η Επισκοπή αυτή προτού καταργηθεί προήχθη σε Μητρόπολη Κυνουρίας. Περί του τελευταίου Μητροπολίτη Κυνουρίας βλέπε σε σχετικό ιστότοπο στο παρακάτω σύνδεσμο:

Για την εκκλησιαστική ιστορία της Τσακωνιάς και της Κυνουρίας μπορείτε να διαβάστε το σύγγραμα του σεβασμ. Μητροπολίτης Μαντινείας & Κυνουρίας κ.κ. Αλεξάνδρου: Μητρ. Μαντινείας και Κυνουρίας Αλεξάνδρου, Ιστορία της Ιεράς Μητροπόλεως Μαντινείας και Κυνουρίας, Αθήναι 2000

Κρυμμένη μέσα στα ρέματα μετά την Παναγία της Ορθοκωστάς, είναι μετόχι της σήμερα, η παλιά Ι.Μ. Αγ. Δημητρίου του Ρεοντινού. (Από την αρχαία ονομασία του διπλανού όρους Οριόντας). Από τα ερείπια εύκολα καταλαβαίνει κανείς την αρχιτεκτονική του δομή. Ο Ναός μονόκλιτος σταυροειδής με τρούλο είναι σε ανεκτή κατάσταση. Σκεπασμένος με πλάκες διατηρεί τις τοιχογραφίες καθαρές (1698), αν και η υγρασία έχει κάνει τη δουλειά της. Τέμπλο όμορφα σκαλισμένο, μάρτυρας παλιάς αίγλης. Ακμάζει κατά τον ΙΗ΄ αιώνα και ακολουθεί η διάλυση κατά το 1834 όπως συμβαίνει με τα περισσότερα μοναστηράκια της Κυνουρίας. Απομονωμένος και ξεκομμένος από ανθρώπους τόπος μέσα σε δάσος από αγλαντινιές κάτω από τους απέναντι σπηλαιώδεις βράχους, προσφέρει δροσιά απ΄ το νεράκι στη ρίζα του γέρο - πλάτανου και ειρήνη μακριά από τον πολύβουο κόσμο. Πρέπει να συνεννοηθεί ο επισκέπτης με την Ι. Μ. Αρτοκωστάς για το πως θα πάει. Τηλ.: 0755 - 31250